Bạn đang băn khoăn Figma là gì và tại sao nó lại được nhắc đến nhiều trong ngành thiết kế? Đây không chỉ là một công cụ, mà là một cuộc cách mạng trong cách chúng ta tạo ra sản phẩm số. Bài viết này của WiWeb sẽ là người bạn đồng hành, giúp bạn tìm hiểu mọi thứ về Figma một cách đơn giản nhất, từ định nghĩa, tính năng cốt lõi cho đến hướng dẫn bắt đầu cho người mới.
Figma là gì?
Nếu bạn đang bước chân vào lĩnh vực thiết kế, chắc hẳn bạn đã nghe đến Figma. Vậy Figma là gì? Hãy cùng WiWeb giải đáp một cách dễ hiểu nhất.
Định nghĩa Figma
Nói một cách đơn giản, Figma là một công cụ thiết kế giao diện (UI/UX) và tạo mẫu (prototyping) mạnh mẽ hoạt động ngay trên trình duyệt web. Nhưng định nghĩa đó chưa đủ. Figma còn là một không gian làm việc chung, nơi các nhà thiết kế, quản lý sản phẩm và lập trình viên có thể cùng nhau sáng tạo trên cùng một dự án, ở cùng một thời điểm.
Hãy tưởng tượng Google Docs, nhưng thay vì văn bản, bạn đang cùng mọi người chỉnh sửa giao diện một ứng dụng phức tạp. Đó chính là sức mạnh cốt lõi của Figma.
Figma có cần cài đặt không?
Câu trả lời là KHÔNG. Đây chính là một trong những ưu điểm lớn nhất của Figma. Bạn không cần tải về hay cài đặt bất kỳ phần mềm nặng nề nào. Bạn chỉ cần một trình duyệt web và kết nối internet là có thể bắt đầu làm việc ngay lập tức. Điều này mang lại nhiều lợi ích:
- Truy cập mọi lúc, mọi nơi: Làm việc trên máy Windows, Mac hay thậm chí là Linux mà không gặp bất kỳ rào cản nào.
- Luôn được cập nhật: Bạn sẽ không bao giờ phải lo lắng về việc cập nhật phiên bản mới. Figma tự động cập nhật trên nền tảng đám mây.
- Dễ dàng chia sẻ: Chỉ cần gửi một đường link, người khác có thể xem, bình luận hoặc thậm chí là chỉnh sửa file của bạn ngay lập tức.
Những tính năng cốt lõi đã làm nên tên tuổi của Figma
Figma không ngẫu nhiên trở thành công cụ hàng đầu. Chính những tính năng đột phá dưới đây đã giúp nó chiếm được cảm tình của hàng triệu người dùng.
Cộng tác theo thời gian thực (Real-time Collaboration)
Đây là tính năng “ăn tiền” nhất. Với cộng tác thời gian thực, bạn có thể thấy con trỏ chuột của đồng nghiệp đang di chuyển và chỉnh sửa trực tiếp trên file thiết kế. Việc trao đổi ý tưởng, nhận phản hồi và đưa ra quyết định trở nên nhanh chóng hơn bao giờ hết. Tạm biệt những chuỗi email dài đằng đẵng chỉ để duyệt một thay đổi nhỏ.
Thiết kế Vector linh hoạt (Vector Networks)
Figma sử dụng một công cụ bút vẽ vector thông minh hơn. Thay vì phải nối các điểm theo một hướng duy nhất, bạn có thể tạo ra các đường nét phức tạp từ nhiều điểm nối với nhau. Điều này giúp việc vẽ icon, logo hay các hình minh họa trở nên tự do và linh hoạt hơn rất nhiều.
Tạo mẫu tương tác (Interactive Prototyping) sống động
Sau khi hoàn thành bản thiết kế giao diện, bạn có thể biến nó thành một sản phẩm dùng thử gần như thật. Figma cho phép bạn kết nối các màn hình lại với nhau, thêm hiệu ứng chuyển cảnh, tạo các cú nhấp chuột, và mô phỏng luồng người dùng. Tính năng tạo prototype này cực kỳ hữu ích để kiểm tra ý tưởng và trình bày cho khách hàng một cách trực quan.
Hệ thống thiết kế (Design Systems) và Thư viện dùng chung
Bạn có biết design system là gì không? Đó là một bộ sưu tập các thành phần có thể tái sử dụng, được quản lý một cách hệ thống. Figma giúp việc xây dựng và duy trì các hệ thống này trở nên cực kỳ đơn giản. Bạn có thể tạo ra các Components (nút bấm, form nhập liệu…), lưu chúng vào thư viện và chia sẻ cho toàn bộ đội nhóm. Khi bạn cập nhật Component gốc, mọi nơi sử dụng nó cũng sẽ tự động được cập nhật. Điều này đảm bảo tính nhất quán tuyệt đối cho sản phẩm.
Mở rộng không giới hạn với kho Plugins và Widgets
Cộng đồng Figma vô cùng lớn mạnh. Họ đã tạo ra hàng ngàn plugins và widgets miễn phí giúp tự động hóa các tác vụ nhàm chán, thêm các tính năng mới và kết nối Figma với các công cụ khác. Bạn cần tìm ảnh stock, tạo dữ liệu giả, hay kiểm tra độ tương phản màu? Chắc chắn đã có một plugin cho việc đó.
Ưu và nhược điểm của Figma
Bất kỳ công cụ nào cũng có điểm mạnh và điểm yếu. Để có lựa chọn đúng đắn, bạn cần nhìn nhận Figma một cách khách quan.
Ưu điểm
- Đa nền tảng: Hoạt động mượt mà trên Windows, macOS, Linux và cả trình duyệt web.
- Cộng tác đỉnh cao: Khả năng làm việc nhóm theo thời gian thực là không có đối thủ.
- Gói miễn phí hào phóng: Gói Starter miễn phí đã rất mạnh mẽ, đủ cho người dùng cá nhân và các nhóm nhỏ.
- Hệ sinh thái mạnh mẽ: Kho plugins và tài nguyên cộng đồng khổng lồ giúp bạn giải quyết hầu hết mọi vấn đề.
- Tất cả trong một: Tích hợp cả thiết kế, tạo mẫu và bàn giao cho lập trình viên (handoff) trong cùng một công cụ.
Nhược điểm
- Phụ thuộc vào Internet: Vì là công cụ nền tảng web, bạn cần có kết nối mạng ổn định để làm việc hiệu quả.
- Hiệu năng với file lớn: Với các dự án cực kỳ lớn và phức tạp, hiệu năng của Figma trên trình duyệt có thể bị ảnh hưởng.
- Yêu cầu cấu hình máy khá: Để có trải nghiệm mượt mà, máy tính của bạn cần có dung lượng RAM tương đối (khuyến nghị từ 8GB trở lên).
Figma dùng để làm gì? Các ứng dụng thực tế phổ biến nhất
Với bộ tính năng đa dạng, Figma được ứng dụng trong rất nhiều công việc của quá trình phát triển sản phẩm. Dưới đây là những ứng dụng phổ biến nhất.
Thiết kế giao diện Website và Ứng dụng (UI/UX Design)
Đây là công dụng chính của Figma. Từ việc phác thảo ý tưởng ban đầu đến thiết kế chi tiết từng pixel cho các trang web và ứng dụng di động, Figma cung cấp đầy đủ công cụ bạn cần: lưới bố cục, hệ thống màu sắc, kiểu chữ, và các component tái sử dụng.
Xây dựng Wireframe và Luồng người dùng (User Flow)
Trước khi đi vào thiết kế chi tiết, các nhà thiết kế thường dùng Figma để tạo wireframe (bản vẽ khung sườn) và sơ đồ luồng người dùng. Việc này giúp xác định cấu trúc thông tin và hành trình của người dùng một cách rõ ràng trước khi tô vẽ màu sắc.
Tạo Prototype để kiểm thử và trình bày ý tưởng
Như đã đề cập, khả năng tạo prototype của Figma giúp biến các thiết kế tĩnh thành các mô hình tương tác. Đội nhóm có thể dùng các prototype này để thực hiện các buổi kiểm thử với người dùng thật, thu thập phản hồi sớm và trình bày ý tưởng cho các bên liên quan một cách thuyết phục.
Xây dựng và quản lý bộ nhận diện thương hiệu
Không chỉ dành cho sản phẩm số, Figma còn là công cụ tuyệt vời để các đội marketing và thương hiệu xây dựng bộ nhận diện. Họ có thể tạo logo, bảng màu, quy định về font chữ, và các mẫu thiết kế (template) cho bài đăng mạng xã hội, tất cả đều được lưu trữ và quản lý tập trung.
Nên dùng Figma hay Adobe XD, Sketch?
Lựa chọn công cụ phù hợp phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu và hệ sinh thái làm việc của bạn. Hãy cùng WiWeb so sánh nhanh Figma với hai đối thủ lớn nhất.
Figma và Adobe XD
Cuộc đối đầu giữa Figma vs Adobe XD khá cân tài cân sức. Adobe XD có lợi thế lớn nếu bạn đã quen thuộc và đang sử dụng các công cụ khác trong hệ sinh thái Adobe (như Photoshop, Illustrator). Việc đồng bộ tài nguyên giữa các phần mềm này rất trơn tru.
Tuy nhiên, Figma lại vượt trội hơn hẳn về khả năng cộng tác thời gian thực và hệ sinh thái plugin từ cộng đồng. Figma hoạt động trên web cũng giúp nó dễ tiếp cận hơn so với Adobe XD vốn là một ứng dụng phải cài đặt.
Figma và Sketch
Sketch từng là vua trong lĩnh vực công cụ thiết kế UI/UX, nhưng nó có một hạn chế lớn: chỉ hoạt động trên macOS. Điều này tạo ra rào cản lớn khi làm việc trong các đội nhóm sử dụng nhiều hệ điều hành khác nhau.
Figma giải quyết triệt để vấn đề này. Nó mang lại trải nghiệm tương tự Sketch nhưng với khả năng đa nền tảng và cộng tác vượt trội. Đối với các đội nhóm đa dạng, Figma rõ ràng là lựa chọn tối ưu hơn.
Ai là người nên sử dụng Figma?
Figma không chỉ dành riêng cho các nhà thiết kế. Nó là công cụ kết nối cho cả một đội ngũ phát triển sản phẩm.
UI/UX Designers
Đây là đối tượng người dùng chính. Figma là “cần câu cơm” giúp họ thực hiện toàn bộ quy trình thiết kế, từ lên ý tưởng, tạo wireframe, thiết kế giao diện chi tiết cho đến tạo mẫu tương tác.
Product Managers và Marketers
Quản lý sản phẩm và các nhà tiếp thị có thể dễ dàng vào file Figma để xem tiến độ, để lại bình luận trực tiếp trên thiết kế, và lấy các tài sản đồ họa (hình ảnh, icon) để phục vụ cho công việc của mình. Mọi thứ đều tập trung ở một nơi, giúp giảm thiểu sai sót.
Developers và Lập trình viên
Figma có chế độ “Inspect” (Kiểm tra) rất hữu ích. Lập trình viên có thể xem thông số chi tiết của mọi yếu tố thiết kế: kích thước, màu sắc, khoảng cách, và thậm chí nhận được các đoạn mã CSS, Swift hoặc XML để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ thiết kế sang sản phẩm thực tế.
Figma có miễn phí không? Chi tiết các gói giá
Một câu hỏi rất quan trọng cho người mới bắt đầu là liệu Figma có miễn phí không. Tin vui là CÓ, và gói miễn phí của nó rất tuyệt vời.
Gói Starter miễn phí: Quá đủ cho cá nhân và người mới học
Gói Starter của Figma cho phép bạn tạo ra 3 file thiết kế và 3 file FigJam (bảng trắng ý tưởng), với số lượng người chỉnh sửa và dự án cá nhân không giới hạn. Đối với sinh viên, người đang học thiết kế hoặc làm các dự án cá nhân, gói này là quá đủ để bắt đầu.
Các gói trả phí: Khi nào bạn thực sự cần nâng cấp?
Bạn sẽ cần nâng cấp lên các gói trả phí (Professional hoặc Organization) khi:
- Bạn cần tạo số lượng file không giới hạn.
- Bạn muốn sử dụng các tính năng thư viện dùng chung nâng cao cho đội nhóm.
- Bạn cần các quyền quản lý và bảo mật chi tiết hơn cho công ty.
Nhìn chung, bạn chỉ cần nghĩ đến việc trả phí khi đội nhóm của bạn đã lớn mạnh và các dự án trở nên phức tạp hơn.
Câu hỏi thường gặp FAQ
Bạn đã thấy hứng thú và muốn thử sức với Figma? WiWeb sẽ cung cấp một vài lời khuyên để hành trình của bạn dễ dàng hơn.
So với các phần mềm thiết kế khác, Figma có giao diện khá trực quan và dễ làm quen. Các nguyên tắc cơ bản như tạo hình khối, văn bản, sử dụng màu sắc có thể được nắm bắt chỉ trong vài giờ. Tuy nhiên, để sử dụng thành thạo các tính năng nâng cao như Auto Layout, Components, và xây dựng design system, bạn sẽ cần thời gian và thực hành nhiều hơn.
Đây là hướng dẫn sử dụng Figma tinh gọn cho bạn:
- Tạo tài khoản và làm quen: Truy cập trang chủ Figma, đăng ký một tài khoản miễn phí. Hãy dành khoảng 30 phút chỉ để nhấp chuột và khám phá các thanh công cụ, xem chúng có chức năng gì.
- Học theo các video hướng dẫn: Có vô số video hướng dẫn miễn phí trên YouTube. Hãy tìm các video “Figma for Beginners” và làm theo từng bước.
- Thực hành với một dự án nhỏ: Đừng cố gắng thiết kế một ứng dụng phức tạp ngay lập tức. Hãy bắt đầu bằng việc thiết kế lại một màn hình ứng dụng bạn yêu thích, hoặc một tấm danh thiếp đơn giản. Thực hành là cách học nhanh nhất.
Câu trả lời là chắc chắn CÓ. Figma hiện là tiêu chuẩn của ngành thiết kế sản phẩm. Thành thạo Figma không chỉ giúp bạn tạo ra các thiết kế đẹp mà còn mở ra rất nhiều cơ hội việc làm trong lĩnh vực UI/UX đang rất phát triển.
Kết luận
Với khả năng cộng tác vượt trội, tính linh hoạt và một hệ sinh thái không ngừng phát triển, Figma đã không chỉ định hình lại cách chúng ta thiết kế mà còn thay đổi cả cách các đội nhóm làm việc cùng nhau. Nó đã phá vỡ mọi rào cản về nền tảng và không gian, biến ý tưởng thành sản phẩm một cách liền mạch hơn.
Có thể sẽ có những công cụ mới xuất hiện, nhưng Figma chắc chắn đang dẫn đầu xu hướng và sẽ còn là một kỹ năng quan trọng trong nhiều năm tới.
Bạn còn thắc mắc nào về Figma không? Hãy để lại bình luận bên dưới để WiWeb cùng trao đổi nhé!
Nếu bạn cần một website chuyên nghiệp để hiện thực hóa những ý tưởng thiết kế của mình, WiWeb luôn sẵn sàng tư vấn. Liên hệ với chúng tôi nhé!
Cho mình hỏi có mẹo nào để tối ưu file thiết kế trên Figma, giúp file không bị nặng và lag khi làm các dự án lớn không ạ?
Câu hỏi của bạn rất hay! Một vài mẹo bạn có thể thử là: sử dụng Components và Styles triệt để, nén ảnh trước khi đưa vào Figma, chia dự án thành nhiều Pages nhỏ, và dọn dẹp/tối giản các layers không cần thiết hoặc vector phức tạp nhé.