Pagination là gì? Hướng dẫn tối ưu cho SEO và UX Website

Bạn đã bao giờ lướt một trang thương mại điện tử với hàng trăm sản phẩm và thấy các con số 1, 2, 3… ở cuối trang chưa? Đó chính là Pagination. Trông có vẻ đơn giản, nhưng kỹ thuật này lại là chìa khóa ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm người dùng (UX) và thứ hạng SEO của website. Bài viết này sẽ giải thích cặn kẽ Pagination là gì và hướng dẫn bạn cách tối ưu phân trang một cách hiệu quả nhất, giúp website vừa thân thiện với người dùng, vừa được Google yêu thích.

Pagination là gì?

Pagination, hay còn được gọi thân thuộc là phân trang web, là một kỹ thuật tổ chức nội dung bằng cách chia một lượng lớn thông tin thành các trang riêng biệt, được đánh số thứ tự. Hãy tưởng tượng nó như mục lục của một cuốn sách kỹ thuật số, giúp người dùng dễ dàng điều hướng qua các phần nội dung mà không bị choáng ngợp.

Ví dụ:

• Trang kết quả tìm kiếm Google: Khi bạn tìm kiếm một từ khóa, Google không hiển thị hàng triệu kết quả trên một trang. Thay vào đó, họ chia thành các trang 1, 2, 3…
• Danh mục sản phẩm trên Tiki, Shopee: Bạn sẽ thấy các dãy số ở cuối trang để chuyển qua lại giữa các trang sản phẩm.
• Danh sách bài viết trên một trang blog: Các blog lớn thường phân trang danh sách bài viết cũ hơn để trang web tải nhanh và gọn gàng hơn.

Về cơ bản, khi bạn thấy các nút Trước (Previous), Tiếp theo (Next) cùng một dãy số, đó chính là bạn đang tương tác với hệ thống pagination. Đây là một thành phần giao diện cực kỳ quen thuộc và quan trọng trong thiết kế web hiện đại.

Tại sao Pagination lại quan trọng đối với Website?

Phân trang web không chỉ là một chi tiết thiết kế cho đẹp. Nó đóng vai trò cốt lõi trong việc định hình cấu trúc và hiệu suất của một website. Tầm quan trọng của pagination thể hiện rõ ở hai khía cạnh chính:

Cải thiện trải nghiệm người dùng (UX)

• Giảm tải thông tin: Thay vì bắt người dùng cuộn qua một danh sách dài vô tận, pagination chia nhỏ nội dung thành các phần dễ quản lý. Điều này giúp họ tập trung và không cảm thấy bị ngợp.
• Tăng tốc độ tải trang: Tải một trang với 20 sản phẩm sẽ nhanh hơn rất nhiều so với tải một trang có 200 sản phẩm. Tốc độ tải trang nhanh là yếu tố cực kỳ quan trọng để giữ chân người dùng.
• Điều hướng dễ dàng: Người dùng có thể dễ dàng nhảy đến một trang cụ thể hoặc quay lại trang họ đã xem trước đó. Nó tạo ra một cấu trúc rõ ràng và dễ đoán.

Hỗ trợ cho SEO

• Giúp Googlebot khám phá nội dung: Hệ thống phân trang web tốt tạo ra các liên kết nội bộ, dẫn đường cho bọ tìm kiếm của Google đi sâu vào website và lập chỉ mục cho các sản phẩm hoặc bài viết cũ hơn.
• Tổ chức nội dung logic: Pagination giúp sắp xếp nội dung của bạn thành một cấu trúc có trật tự, điều mà các công cụ tìm kiếm rất ưa thích.

Một website không có pagination giống như một cuốn sách không có số trang. Bạn vẫn đọc được, nhưng việc tìm kiếm và quản lý sẽ trở thành một cơn ác mộng. Bạn có đồng ý không?

Các loại Pagination phổ biến hiện nay

Không phải tất cả các hệ thống phân trang đều giống nhau. Tùy thuộc vào loại nội dung và mục tiêu thiết kế, bạn có thể chọn nhiều kiểu khác nhau. Dưới đây là các loại pagination phổ biến mà bạn thường gặp:

• Phân trang theo số (Numbered Pagination): Đây là loại kinh điển và phổ biến nhất. Một dãy số được hiển thị, cho phép người dùng nhấp trực tiếp vào số trang họ muốn xem. Nó thường đi kèm với các nút First/Last và Previous/Next. Kiểu này cực kỳ hữu ích khi người dùng muốn xác định vị trí của họ trong một tập dữ liệu lớn.
• Phân trang theo chữ cái (Alphabetical Pagination): Thay vì số, người dùng sẽ điều hướng qua các chữ cái A, B, C… Loại này hoạt động tốt nhất cho các trang danh bạ, từ điển hoặc bất kỳ danh sách nào có thể sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái.
• Phân trang chỉ có Previous/Next: Đây là dạng đơn giản nhất, chỉ có hai nút điều hướng tới và lùi. Nó phù hợp với nội dung có tính tuần tự, chẳng hạn như một bài viết được chia thành nhiều phần hoặc một album ảnh. Người dùng không cần biết họ đang ở trang bao nhiêu, chỉ cần đọc tiếp là được.
• Nút Tải thêm (Load More): Đây là một phương pháp lai. Thay vì chuyển trang, người dùng nhấp vào một nút Tải thêm để hiển thị thêm nội dung ngay trên trang hiện tại. Chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về loại này ở phần so sánh bên dưới.
• Cuộn vô tận (Infinite Scroll): Nội dung mới sẽ tự động tải khi người dùng cuộn đến cuối trang. Đây là cách các mạng xã hội như Facebook hay Instagram sử dụng. Nó mang lại trải nghiệm liền mạch nhưng cũng có những nhược điểm riêng về SEO và UX.

Nguyên tắc thiết kế Pagination thân thiện với người dùng (UX)

Một hệ thống pagination UX tốt sẽ giúp người dùng điều hướng một cách tự nhiên và không gây khó chịu. Ngược lại, một thiết kế tồi có thể khiến họ rời đi. Dưới đây là những nguyên tắc vàng bạn nên tuân thủ:

1. Làm cho vùng nhấp chuột đủ lớn: Các số trang và nút bấm không nên quá nhỏ, đặc biệt là trên thiết bị di động. Người dùng phải có thể nhấn vào chúng một cách dễ dàng mà không bị nhầm lẫn. Thử nghĩ xem, có bực mình không khi bạn cứ bấm nhầm vào trang 3 trong khi muốn vào trang 4?
2. Làm nổi bật trang hiện tại: Luôn sử dụng màu sắc, độ đậm hoặc nền khác biệt để chỉ rõ người dùng đang ở trang nào. Điều này giúp họ định vị bản thân trong toàn bộ danh sách.
3. Cung cấp các nút First và Last: Đối với các danh sách dài, việc có nút Trang đầu và Trang cuối là một cứu cánh. Nó giúp người dùng tiết kiệm rất nhiều thời gian so với việc phải nhấp qua từng trang một.
4. Đừng ẩn quá nhiều số trang: Hiển thị một vài số trang trước và sau trang hiện tại, sử dụng dấu ba chấm (…) để biểu thị các trang ở giữa. Ví dụ: 1 ... 5 6 **7** 8 9 ... 20. Cách này giữ cho thanh phân trang gọn gàng nhưng vẫn cung cấp đủ ngữ cảnh.
5. Vị trí đặt hợp lý: Vị trí phổ biến và hiệu quả nhất là ở cuối danh sách nội dung. Một số website còn đặt thêm một thanh phân trang ở trên đầu để tiện lợi hơn. Bạn có thể thử nghiệm để xem vị trí nào phù hợp nhất với người dùng của mình.

Ảnh hưởng của Pagination đến SEO như thế nào?

Pagination SEO là một chủ đề phức tạp, nó có thể là bạn hoặc là thù của bạn. Nếu được triển khai đúng cách, nó sẽ là một công cụ mạnh mẽ. Nhưng nếu làm sai, nó có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng cho thứ hạng website.

Tích cực

• Tăng khả năng thu thập dữ liệu (Crawling): Các liên kết trong pagination (trang 2, 3, 4…) tạo ra một mạng lưới liên kết nội bộ chặt chẽ. Điều này giúp Googlebot dễ dàng khám phá tất cả các trang con, kể cả những sản phẩm hoặc bài viết sâu nhất.
• Phân phối sức mạnh liên kết (Link Equity): Sức mạnh từ các trang có thẩm quyền cao (như trang chủ) có thể được truyền qua các trang danh mục và sau đó là các trang phân trang, giúp các trang con được xếp hạng tốt hơn.
• Tổ chức cấu trúc website: Phân trang tạo ra một cấu trúc website rõ ràng, phân cấp, giúp Google hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các trang.

Tiêu cực

• Gây ra nội dung trùng lặp: Các trang phân trang thường có cùng tiêu đề, thẻ mô tả, và nội dung H1. Điều này có thể khiến Google bối rối không biết nên xếp hạng trang nào.
• Lãng phí ngân sách thu thập dữ liệu: Nếu bạn có hàng nghìn trang phân trang, Googlebot có thể dành quá nhiều thời gian để thu thập dữ liệu các trang này thay vì các trang nội dung quan trọng mới được cập nhật.
• Làm loãng tín hiệu xếp hạng: Sức mạnh liên kết bị chia nhỏ cho quá nhiều trang phân trang, khiến không trang nào đủ mạnh để cạnh tranh trên bảng xếp hạng.

Các vấn đề SEO thường gặp với Pagination

Hiểu rõ các vấn đề SEO tiềm ẩn là bước đầu tiên để tối ưu pagination. Hãy đi sâu vào hai kẻ thù lớn nhất mà các chuyên gia SEO luôn phải đối mặt:

Duplicate Content

Đây là vấn đề phổ biến nhất. Hãy tưởng tượng bạn có một danh mục Giày thể thao với 100 sản phẩm, chia thành 5 trang.

• Trang 1: domain.com/giay-the-thao
• Trang 2: domain.com/giay-the-thao?page=2
• Trang 3: domain.com/giay-the-thao?page=3

Vấn đề là cả ba trang này rất có thể có cùng thẻ title, meta description và tiêu đề H1 là Giày thể thao. Đối với Google, đây là một tín hiệu của nội dung trùng lặp. Mặc dù danh sách sản phẩm khác nhau, phần nội dung xung quanh lại giống hệt nhau. Google sẽ phải chọn một trang để hiển thị và có thể bỏ qua các trang còn lại, khiến các sản phẩm ở trang 2, 3 không được lập chỉ mục.

Crawl Budget

Google không có tài nguyên vô hạn. Mỗi website được cấp một ngân sách thu thập dữ liệu nhất định, tức là số lượng trang mà Googlebot sẽ thu thập trong một khoảng thời gian. Nếu website của bạn có hàng nghìn trang phân trang (ví dụ, một trang thương mại điện tử lớn), Googlebot có thể bị sa lầy vào việc cào dữ liệu các trang ?page=998, ?page=999… mà bỏ qua các trang sản phẩm mới hoặc bài viết blog quan trọng của bạn. Điều này làm chậm quá trình lập chỉ mục nội dung mới và lãng phí tài nguyên quý giá.

Hướng dẫn tối ưu Pagination cho SEO hiệu quả

Vậy làm thế nào để tận dụng lợi ích của pagination mà không gặp phải các vấn đề SEO? Dưới đây là các kỹ thuật tối ưu pagination hiệu quả nhất được các chuyên gia khuyên dùng.

1. Sử dụng thẻ rel="canonical" tự tham chiếu:
   Đây là phương pháp quan trọng nhất. Mỗi trang trong chuỗi phân trang (trang 2, 3, 4…) nên có một thẻ thẻ canonical trỏ đến chính nó.
   • Ví dụ: Trang https://wiweb.vn/bai-viet?page=2 phải có thẻ canonical là <link rel="canonical" href="https://wiweb.vn/bai-viet?page=2" />.
   • Sai lầm cần tránh: Tuyệt đối không trỏ canonical của tất cả các trang phân trang về trang đầu tiên. Việc này sẽ gửi tín hiệu cho Google rằng trang 2, 3, 4… là bản sao của trang 1 và yêu cầu Google bỏ qua chúng. Kết quả là các nội dung trên các trang đó sẽ không được index.
2. Đảm bảo các liên kết pagination là link <a> với href:
   Googlebot di chuyển qua các trang web bằng cách đi theo các liên kết. Hãy chắc chắn rằng các nút phân trang của bạn là các thẻ <a> HTML tiêu chuẩn với thuộc tính href. Tránh sử dụng JavaScript để tải trang mà không có URL tương ứng, vì Googlebot có thể không nhận diện được.
3. Về thẻ rel="next/prev":
   Trước đây, Google từng sử dụng thẻ rel next prev để hiểu mối quan hệ giữa các trang trong một chuỗi. Tuy nhiên, vào năm 2019, Google đã thông báo họ không còn sử dụng thẻ này nữa. Mặc dù vậy, một số công cụ tìm kiếm khác như Bing vẫn có thể sử dụng nó. Việc thêm thẻ này không gây hại, nhưng đừng coi nó là giải pháp chính cho pagination SEO.
4. Cân nhắc tạo trang “Xem tất cả” (View All):
   Nếu danh sách của bạn không quá lớn (ví dụ dưới 100 mục), việc tạo một trang Xem tất cả có thể là một giải pháp tuyệt vời. Sau đó, bạn có thể đặt thẻ canonical từ các trang phân trang trỏ về trang Xem tất cả này. Cách này giúp hợp nhất tất cả sức mạnh liên kết vào một trang duy nhất. Tuy nhiên, hãy cẩn thận với tốc độ tải trang nhé.

So sánh Pagination với Infinite Scroll và Load More

Lựa chọn giữa các phương pháp tải nội dung phụ thuộc rất nhiều vào ngữ cảnh và mục tiêu của bạn. Không có câu trả lời nào là đúng cho tất cả. Hãy xem xét ưu và nhược điểm của từng loại.

Nếu mục tiêu của bạn là bán hàng hoặc cung cấp thông tin có cấu trúc, pagination thường là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất.

Các plugin và công cụ hỗ trợ tạo Pagination đơn giản

Bạn không cần phải là một lập trình viên chuyên nghiệp để biết cách làm pagination. Hiện nay có rất nhiều công cụ và plugin giúp bạn thực hiện việc này một cách dễ dàng, đặc biệt là trên các nền tảng quản trị nội dung (CMS) phổ biến.

• Đối với WordPress:
  Đây là nền tảng dễ dàng nhất để thêm pagination. Hầu hết các theme chuyên nghiệp (như Flatsome, Astra, Soledad) đều đã tích hợp sẵn chức năng phân trang. Nếu theme của bạn không có, bạn có thể sử dụng các plugin miễn phí và rất mạnh mẽ như:
  • WP-PageNavi: Plugin kinh điển, đơn giản và được sử dụng rộng rãi nhất để tạo thanh phân trang số.
  • Jetpack: Bộ công cụ này của WordPress.com cũng bao gồm module cuộn vô tận nếu bạn muốn thử nghiệm.
• Đối với Shopify, Haravan, Sapo:
  Các nền tảng thương mại điện tử này thường có sẵn pagination trong các theme mặc định. Việc tùy chỉnh giao diện của pagination sẽ đòi hỏi một chút kiến thức về ngôn ngữ template của họ (ví dụ: Liquid cho Shopify).
• Đối với Website code tay:
  Nếu bạn tự phát triển website, các thư viện front-end như Bootstrap đã cung cấp sẵn các component pagination với CSS đẹp mắt. Các lập trình viên sử dụng React hay VueJS cũng có thể tìm thấy nhiều thư viện hỗ trợ tạo pagination trên npm. Cách này dễ lắm, chỉ cần tích hợp là xong!

Nhìn chung, việc tạo ra một hệ thống pagination cơ bản không hề khó khăn. Thử thách thực sự nằm ở việc tối ưu nó cho cả UX và SEO.

Pagination là một chi tiết nhỏ nhưng có võ. Nó là cầu nối giữa người dùng, nội dung và các công cụ tìm kiếm. Một hệ thống phân trang được thiết kế tốt không chỉ giúp người dùng tìm thấy thông tin họ cần một cách nhanh chóng mà còn là nền tảng vững chắc cho một chiến lược SEO thành công. Đừng xem nhẹ các con số nhỏ bé ở cuối trang, chúng có sức mạnh lớn hơn bạn tưởng đấy.

Bạn đang sử dụng loại phân trang nào cho website của mình và có gặp khó khăn gì không? Hãy để lại bình luận bên dưới để cùng thảo luận nhé!

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc tối ưu pagination hoặc cần một website chuẩn SEO ngay từ đầu, đừng ngần ngại liên hệ với WiWeb. Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn xây dựng một website chuyên nghiệp, hiệu quả.